ธุรกรรมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์
(Securities Borrowing and Lending: SBL)

     บริษัท ศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ (ประเทศไทย) จำกัด (TSD) ในฐานะสำนักหักบัญชีและหน่วยงานที่ทำหน้าที่รับฝากหลักทรัพย์สำหรับหลักทรัพย์ที่ซื้อขายกันในตลาดทุนไทย ได้จัดเตรียมระบบสำหรับการให้บริการในธุรกรรมยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ (Securities Borrowing and Lending: SBL) เพื่อเป็นเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยงจากการผิดนัดส่งมอบหลักทรัพย์และเพื่อช่วยเสริมสร้างสภาพคล่องในการซื้อขายหลักทรัพย์ อีกทั้งส่งเสริมให้มีการใช้ทรัพยากรในตลาดทุนอย่างมีประสิทธิภาพ

     ทั้งนี้ในปัจจุบัน TSD ได้พัฒนาระบบ SBLขึ้น เพื่อเป็นเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยงอันจะเกิดขึ้นจากการผิดนัดส่งมอบหลักทรัพย์ของบริษัทสมาชิก โดย TSD จะทำหน้าที่เป็น Lender of Last Resort หรือแหล่งให้ยืมหลักทรัพย์แหล่งสุดท้ายของบริษัทสมาชิก และTSD ยังให้บริการในฐานะคนกลางในธุรกรรมการยืมและให้ยืม โดยจะจับคู่การยืมและการให้ยืมหลักทรัพย์โดยคิดค่าธรรมเนียมจากทั้งผู้ยืมและผู้ให้ยืมหลักทรัพย์ และจะเป็นผู้บริหารหลักประกันผันแปรให้กับบริษัทสมาชิก โดยผู้ให้ยืมหลักทรัพย์จะได้รับผลตอบแทนเป็นค่าธรรมเนียมในการให้ยืมหลักทรัพย์หรือ Lending fee

     นอกจากนี้ TSD ยังได้ดำเนินการพัฒนาระบบงาน Back- Office เพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ผู้ที่เข้ามาทำธุรกรรม ทั้งในระดับผู้ยืมและให้ยืมที่เป็นลูกค้าของสมาชิกอีกด้วย

ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับ SBL ของ TSD

     SBL คือ การทำสัญญายืมระหว่างผู้ยืมฝ่ายหนึ่งกับผู้ให้ยืมอีกฝ่ายหนึ่ง โดยผู้ให้ยืมตกลงโอนหลักทรัพย์ให้แก่ผู้ยืม ณ วันที่ตกลงและผู้ยืมตกลงว่าจะโอนหลักทรัพย์ที่ยืมคืนให้กับผู้ให้ยืมเมื่อถึงวันครบกำหนดสัญญา และเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการที่ผู้ยืมไม่สามารถส่งมอบหลักทรัพย์คืนได้ ผู้ยืมจึงตกลงโอนทรัพย์สินในคราวเดียวกัน เพื่อวางเป็นประกัน (Collateral) ให้กับผู้ให้ยืม ซึ่งอาจเป็นได้ทั้งเงินสดหรือหลักทรัพย์ประเภทต่างๆ ตามที่คู่สัญญาได้ตกลงกัน โดยผู้ให้ยืมจะคืนทรัพย์สินที่วางเป็นประกันเมื่อได้รับหลักทรัพย์ที่ยืมคืนจากผู้ยืม ณ วันครบกำหนดสัญญา ตามปกติมูลค่าของหลักประกันขั้นต่ำจะมากกว่าหรือเท่ากับมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ยืม ขึ้นอยู่ความกับความเชื่อมั่นในคู่สัญญา ทั้งนี้เมื่อถึงวันครบกำหนดสัญญาผู้ยืมจะต้องโอนหลักทรัพย์ที่ยืมคืนแก่ผู้ให้ยืม พร้อมทั้งจ่ายค่าธรรมเนียมการยืม (Lending fee) ในอัตราที่ได้ตกลงกันไว้ตั้งแต่วันที่ทำสัญญา ในขณะเดียวกัน ผู้ให้ยืมก็จะต้องโอนหลักประกันคืนให้แก่ผู้ยืม รวมทั้งคืนเงินดอกเบี้ยที่ได้จากหลักประกันที่เป็นเงินสด (Interest On Cash Collateral) ด้วย

     ทั้งนี้ในการทำธุรกรรม SBL สมาชิกฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งสามารถคืนหลักทรัพย์ก่อนครบกำหนดอายุสัญญา (Early Return) หรือทำการต่ออายุสัญญา (Rollover) ก็ได้ ทั้งนี้จะต้องได้รับการยินยอมจากคู่สัญญานอกจากนั้น TSD ได้กำหนดระยะเวลาการยืมหลักทรัพย์ในแต่ละครั้งไม่เกิน 1 ปี เพื่อคู่สัญญาจะได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้จากการโอนหลักทรัพย์และหลักประกันจากกรมสรรพากร

ประเภทของธุรกรรม SBL

  • Put-Through Transactions: เป็นการทำธุรกรรมที่เงื่อนไขเป็นไปตามข้อตกลงของผู้ยืมและผู้ให้ยืม โดย TSD ทำหน้าที่เป็นตัวกลาง (Agent)
  • Settlement Coverage Transactions: เป็นธุรกรรมระหว่างสำนักหักบัญชีและผู้ให้ยืม โดยสำนักหักบัญชีจะทำหน้าที่เป็น Principal ในธุรกรรมการยืมและดำเนินการยืมเพื่อสมาชิกที่อาจผิดนัดส่งมอบหลักทรัพย์ โดยเงื่อนไขในการทำธุรกรรมจะเป็นไปตามที่สำนักหักบัญชีกำหนด

ประเภทของหลักทรัพย์ที่ยืมและให้ยืมได้ (Eligible Securities)

  • หลักทรัพย์ที่ TSD ให้บริการรับฝาก ได้แก่หลักทรัพย์ในระบบงานรับฝากหลักทรัพย์

ประเภทของหลักประกัน (Eligible Collateral)

  • เงินสด สกุลเงินบาท
  • พันธบัตรรัฐบาล
  • หลักทรัพย์จดทะเบียนใน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
  • Letter of Guarantee

     ทั้งนี้ TSD จะกำหนดอัตราคิดลด (Haircut Rate) ในการคำนวณมูลค่าหลักประกันแตกต่างกันไปตามประเภทของหลักทรัพย์ที่นำมาวางค้ำประกันและอายุคงเหลือของพันธบัตร เป็นต้น และจะทำการบันทึกมูลค่าหลักประกันทุกประเภทไว้ในระบบ SBL ซึ่งในระหว่างอายุของสัญญาราคาของหลักทรัพย์ที่ให้ยืมและหลักประกันอาจเพิ่มขึ้นหรือลดลงได้ ดังนั้นเพื่อให้คู่สัญญาทั้ง 2 ฝ่ายมั่นใจได้มูลค่าหลักทรัพย์หรือหลักประกันจะได้รับการประเมินอย่างสม่ำเสมอ TSD ในฐานะตัวกลางในการให้บริการ SBL จะทำหน้าที่เปรียบเทียบมูลค่าหลักทรัพย์ที่ให้ยืมและหลักประกันที่มิใช่เงินสด หรือ Letter of Guarantee หรือที่เรียกสั้นๆ ว่าการทำ Mark to Market ทุกวันทำการ และเรียก Margin จากคู่สัญญา นอกจากนี้ TSD จะติดตามการดำเนินการเกี่ยวกับสิทธิประโยชน์ที่บริษัทผู้ออกหลักทรัพย์กำหนดในหลักทรัพย์ที่ให้ยืมหรือที่เป็นหลักประกัน โดยจะทำการแจ้งให้คู่สัญญาทราบล่วงหน้าและดูแลให้คู่สัญญาได้รับการชดเชยสิทธิประโยชน์ดังกล่าว

การขอใช้บริการ SBL

  • เป็นสมาชิกผู้ฝากของ TSD
  • สมัครใช้บริการ SBL ของ TSD
  • เปิดบัญชี SBL และบัญชีหลักประกันเพื่อ SBL
  • ปฏิบัติตามระเบียบวิธีปฏิบัติของ TSD

ประโยชน์ของบริการ SBL ของ TSD ที่สมาชิกจะได้รับ

  • อำนวยความสะดวกและลดภาระในการปฏิบัติงานหลังการทำธุรกรรม SBL
  • ช่วยลดต้นทุนในการดำเนินธุรกรรมโดยรวมของอุตสาหกรรม
  • ช่วยให้ผู้ใช้บริการมีความมั่นใจในการทำธุรกรรมเพิ่มมากขึ้น เนื่องจาก TSD ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการดูแลบริหาร Margin
  • ช่วยลดความเสี่ยงของการชำระราคาและส่งมอบด้วยการทำธุรกรรม SBL
  • ระบบทำการแจ้งเตือนสถานะของธุรกรรมให้คู่สัญญาทราบ อาทิเช่น Close Leg status, Manufactured Payment, Corporate Action, Unit Process เป็นต้น


ค่าธรรมเนียมระบบ SBL

  • เรียกเก็บในอัตรา 5% ของค่าธรรมเนียมการยืม (Lending Fee) สำหรับธุรกรรม SBL Put Through โดยมีค่าธรรมเนียมขั้นต่ำ 100 บาท ต่อรายการ
  • เรียกเก็บในอัตรา 10% ของค่าธรรมเนียมการยืม (Lending Fee) สำหรับธุรกรรม SBL Settlement Coverage
  • เรียกเก็บจากทั้งผู้ยืมและผู้ให้ยืม
  • ยกเว้นค่าธรรมเนียมการโอนที่เกิดขึ้นในระบบอัตโนมัติ สำหรับหลักทรัพย์ที่ยืมและที่เป็นหลักประกัน

ขั้นตอนการสมัครเป็นสมาชิก SBL
     1. ขอรับ/Downloadใบสมัครในการขอใช้บริการระบบ SBL จาก www.tsd.co.th

1.1 คำขอใช้บริการธุรกรรมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์ และ/หรือธุรกรรมการซื้อคืนหลักทรัพย์
1.2 คำขอเปิดบัญชีฝากหลักทรัพย์
1.3 หนังสือแจ้งเลขที่บัญชีฝากหลักทรัพย์/ บัญชีเงินฝาก สำหรับระบบงาน SBL
1.4 หนังสือขอแต่งตั้งเจ้าหน้าที่รับอนุญาตในระบบงานธุรกรรม SBL
1.5 หนังสือแจ้งยกเลิก/ เพิ่มเติมเจ้าหน้าที่รับอนุญาตในระบบงานธุรกรรม SBL

(กรณีที่ผู้ขอใช้บริการเป็นสมาชิกบาทเนตของธนาคารแห่งประเทศไทยและยังไม่ได้มอบอำนาจให้ TSD เป็นผู้ส่งคำสั่งการชำระราคาและรับเงินกับธปท. และดำเนินการกับบัญชีเงินฝากที่ธปท. ภายใต้ระบบการเชื่อมโยงและชำระราคาหลักทรัพย์)

     2. ยื่นใบสมัครพร้อมเอกสารประกอบ
          2.1 สำเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนบริษัท (มีอายุไม่เกิน 3 เดือน)
          2.2 สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มีอำนาจลงนามแทนสมาชิกผู้ฝาก
          2.3 สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้รับมอบอำนาจ
          2.4 อากรแสตมป์ (30 บาทต่อผู้รับมอบอำนาจ 1 ท่าน)
     3. พิจารณาและอนุมัติจาก TSD
     4. เมื่ออนุมัติแล้ว TSD จะทำการ Maintain เลขที่บัญชีและแจ้ง User และ Password ในการเข้าระบบ SBL กลับให้แก่สมาชิก

ตารางขั้นตอนการสมัครเป็นสมาชิก

หากสนใจบริการ SBL หรือต้องการข้อมูลเพิ่มเติม สามารถติดต่อได้ที่ บริษัท ศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ (ประเทศไทย) จำกัด
E-mail: marketingpost-trade@set.or.th หรือโทร. 0 2229 2897


 
2004 Thailand Securities Depository Co.,LtdAll Rights Reserved.